Een zuurdesembrood bakken is een dankbaar proces, dat vooral om veel tijd en geduld vraagt. Het helpt ook wanneer je de juiste materialen bij de hand hebt. Je hebt niet alleen een goede starter en bloem van goede kwaliteit nodig. Ook het juiste rijsmandje mag niet vergeten worden. Deze mandjes komen van pas tijdens de laatste fase van het rijsproces en zorgen ervoor dat je brood zijn mooie vorm aanneemt. Maar wat is nu de beste rijsmand voor jouw brood? Rond, ovaal of nog een andere vorm? En welk materiaal is de juiste keuze? Hier vind je de ultieme gids voor de verschillende rijsmandje op de markt.

Wat is nu het verschil tussen een rijsmand en een broodvorm?

Je gebruikt een rijsmand uiteindelijk om je zuurdesembrood te vormen. Het is dus niet gek als je deze mandjes verwart met broodvormen. Toch zijn beide hulpmiddelen niet hetzelfde. Een broodvorm is vaak een bakblik met de juiste afmetingen voor brood. Hier laat je het deeg in rijzen, maar je schuift het ook direct in de oven zodra het deeg daar klaar voor is. Een broodvorm is bovendien helemaal gesloten en van metaal gemaakt. Dat is belangrijk, want zo kan het de hitte in de oven goed over het deeg verspreiden. Je krijgt dan een brood dat mooi en gelijkmatig gebakken is. Tijdens het bakken zet het brood nog wat uit, waarbij het de vorm van de broodvorm aanneemt.

Een rijsmand gebruik je echt alleen voor het rijzen van je brood. Dat zie je dan ook aan de materialen waar deze mandjes van zijn gemaakt. Traditioneel gezien worden ze van riet gemaakt. Dit materiaal is licht en laat voldoende zuurstof door. Dit zorgt ervoor dat het deeg van je zuurdesem alle ruimte krijgt om te groeien. Tijdens dat groeiproces vormt het deeg zich naar de vorm van het rijsmandje. Dat is fijn, want het is bijzonder moeilijk om zuurdesemdeeg met de hand te vormen. Rijsmandje zorgen ervoor dat het brood toch een mooie, egale vorm krijgt.

Maar na het rijzen heeft het mandje geen nut meer. Je kiept het deeg over op bakpapier en doet het vervolgens in een gietijzeren pan. Voor het afbakken heb je dus geen rijsmandje nodig. Sterker nog: die zijn daar helemaal niet voor gemaakt. Ze zijn enkel ontwikkeld om je zuurdesembrood een mooie start te geven voordat ze in de oven gaan.

Wat is nu het beste: een ronde of een ovale rijsmand?

Je hebt dus rijsmandje nodig om je zuurdesem een mooie vorm te geven, maar welke vorm gaat dat worden? Over het algemeen heb je de keuze uit twee populaire vormen: rond en ovaal. Het is niet zo dat de ene vorm bepaalde voordelen heeft tegenover de andere vorm. Kijk dus vooral naar de vorm die jij mooi vindt. Misschien vind je het praktischer om smalle plakjes van een ovaal brood te snijden. Of misschien spreekt zo’n mooi, rond, rustiek brood je wel aan.

Denk ook aan de pan waarin je het zuurdesembrood gaat afbakken. Zo zijn er speciale gietijzeren pannen met een ovale vorm. Het spreekt dan voor zich dat je het brood ook een ovale vorm wilt geven tijdens het rijzen. Heb je juist een grote, ronde gietijzeren pan? Dan ligt het meer voor de hand om ronde rijsmandje te gebruiken. Het blijft een persoonlijke voorkeur, dus kijk vooral naar de vorm die het beste voor jou werkt.

Rijsmandje met een bijzondere vorm

Ronde en ovale rijsmandje blijven de meest gangbare vormen. Daarnaast kom je tegenwoordig steeds meer andere vormen tegen. Deze geven je de optie om wat bijzonderdere zuurdesembroden te bakken. Denk bijvoorbeeld aan kleine triangels of aan een groot vierkant brood. Het nadeel van deze rijsmandje is dat het net wat lastiger is om je deeg juist te vormen voor de mandjes. Bij een ronde vorm bol je het deeg op. Bij een ovale vorm maak je het deeg lang. Dit zijn oude technieken die je vrij snel onder de knie krijgt. Maar hoe pak je het aan wanneer je echt een driehoekig brood wilt bakken? Het is een stuk uitdagender om het deeg dan te vormen en goed op spanning te brengen. Daarom zijn rijsmandje met een bijzondere vorm meer geschikt voor gevorderde bakkers.

Welke maat heb je nodig in je rijsmand?

Niet alleen de vorm is een belangrijk aandachtspunt. Ook de grootte van je rijsmand is iets om op te letten. Gebruik je een te grote mand voor te weinig deeg? Dan krijg je een vrij plat brood. Het brood vult dan niet het hele mandje en krijgt ook geen gelijkmatige vorm. Daarom is het altijd belangrijk om de afmeting van het mandje af te stemmen op de hoeveelheid deeg die je hebt. De makkelijkste manier om dat te doen, is door naar het gewicht van je deeg te kijken. Tel het gewicht van alle ingrediënten bij elkaar op om dat te bepalen.

Gebruik vervolgens de volgende richtlijn om de ideale maat voor je rijsmandje te vinden:

• 350 tot 450 gram deeg: 16 centimeter rijsmandje
• 450 tot 550 gram deeg: 18 centimeter rijsmandje
• 550 tot 750 gram deeg: 20 centimeter rijsmandje
• 750 tot 1.000 gram deeg: 22 centimeter rijsmandje
• 1.000 tot 1.300 gram deeg: 24 centimeter rijsmandje
• 1.300 tot 2.000 gram deeg: 26 centimeter rijsmandje
  

De maat van de rijsmand wordt aangegeven in centimeters. Het gaat hierbij om de diameter van de mand.

Samenvatting

Om een mooi zuurdesembrood te bakken, heb je een goede rijsmand nodig. Deze mand is bij voorkeur van riet gemaakt en echt ontwikkeld om alleen het deeg in te laten rijzen. Verwar het dus niet met een broodvorm. De ideale vorm van je rijsmand is afhankelijk van de pan waarin je hem wilt bakken, maar ook van je eigen voorkeuren. Ovaal of rond zijn het meest gangbaar. Ben je een ervaren bakker? Dan zijn vierkante of driehoekige manden een leuke uitdaging. Let ook op de grootte van het mandje. De ideale grootte is afhankelijk van het gewicht en volume van je deeg.