Een vrouw die een rijsmand vasthoudt

Hoe gebruik je een rijsmandje?

rijsmand
Je maakt de mooiste broden met behulp van een rijsmandje. Deze bakaccessoires zijn vooral onmisbaar wanneer je in de wereld van het zuurdesembrood duikt. Maar wat is nou precies de functie van dat rijsmandje? En wat is de beste manier om hem te gebruiken en weer schoon te maken? Ontdek hier de geheimen van het rijsmandje: de trouwe vriend voor iedere thuisbakker.
ovaal-rijsmand

Rijsmandjes worden ook wel bannetons genoemd. Het zijn van oorsprong rieten of rotan mandjes die op een vakkundige manier gevlochten zijn. Tegenwoordig worden ze ook van hout of plastic gemaakt, maar een echt rieten rijsmandje blijft de beste keuze. De mandjes hebben uiteenlopende vormen. Zo kun je voor een rond model kiezen, maar ook voor langwerpig of ovaal gaan. De vorm van het mandje beïnvloedt de uiteindelijke vorm van je brood.

Wat is de functie van een rijsmandje?

rond rijsmand

De naam geeft het al prijs: je gebruikt een rijsmandje om je brood in te laten rijzen. Vooral bij zuurdesembrood is het verstandig om dat in een mandje te doen. Dit deeg is een stuk natter en minder stevig dan dat van normaal brood. Wil je er dus voor zorgen dat je brood uiteindelijk een mooie vorm krijgt? Dan moet je het deeg ondersteunen tijdens het rijsproces. Dat doe je door het deeg te vormen en vervolgens in een rijsmandje te leggen. Tijdens het rijzen volgt het deeg de vorm van dit mandje, met een mooie ronde of ovale vorm als resultaat.

Waarom gebruik je een speciaal rijsmandje en geen simpele kom? Omdat je deeg zuurstof nodig heeft om te blijven rijzen. Een rieten mandje is nooit helemaal luchtdicht. Hierdoor kan er makkelijk zuurstof bij het deeg komen, voor een mooie rijs. Je ziet ook makkelijker hoeveel het deeg gerezen is. Een rijsmandje bestaat namelijk uit verschillende laagjes. Je kunt makkelijk aflezen bij welk laagje het deeg begonnen is en na verloop van tijd leren bij welk laagje het voldoende gerezen is.

Een van de redenen om je eigen brood te bakken, is om een mooi design in het deeg te kunnen snijden. Een rijsmandje maakt dat ook makkelijker. Het natuurlijke materiaal absorbeert vocht uit het deeg. Hierdoor is de buitenkant net wat droger. Dat maakt het makkelijker om een ontwerp in het deeg te snijden met je broodmesje.

zuurdesembrood snijden

Hoe gebruik je een rijsmandje?

Zuurdesembrood in een rijsmandje
Was je rijsmandje altijd even af met schoon water wanneer je hem voor de eerste keer gebruikt. Zorg ervoor dat je hem goed afdroogt. Laat het mandje desnoods even 24 uur drogen voordat je hem gaat gebruiken. Vervolgens bestrooi je het mandje met bloem. Zorg ervoor dat er overal een mooi, gelijkmatig laagje bloem zit. Vergeet niet om ook de ruimtes tussen de verschillende laagjes riet goed te bedekken. Hier blijft je deeg makkelijk aan plakken.
rijsmands

Gebruik voor deze stap geen tarwebloem. Het vochtige deeg zorgt er namelijk voor dat het tarwebloem gluten gaat ontwikkelen en daardoor plakkerig wordt. Gebruik daarom roggebloem. Dit is glutenvrij, waardoor het niet gaat plakken. Een pluspunt is dat roggebloem ook nog een hele rijke, diepe smaak aan je brood geeft.

Je gebruikt je rijsmandje voor de eindrijs van je brood. Je hebt het deeg dus al een keer buiten het mandje laten rijzen. Vervolgens breng je het in vorm door het deeg op te bollen of lang te maken. De vorm die je kiest, is afhankelijk van de vorm van je rijsmandje. Een rond mandje vraagt om een rond brood, terwijl een langwerpig mandje om een lang brood vraagt. Zorg ervoor dat de “naad” van het deeg naar boven wijst. Na de eindrijs ga je je deeg namelijk omkiepen op een stuk bakpapier. Zo eindigt de naad uiteindelijk aan de onderkant. De vorm van het rijsmandje zorgt ervoor dat de bovenkant een mooie, gelijkmatige vorm krijgt.

Laat het deeg vervolgens rijzen. Dat kan op verschillende manieren. Zet het gewoon op het aanrecht en houd je gebruikelijk rijstijd aan. Doe een vochtige theedoek over het mandje heen om het deeg warm en vochtig te houden. Ben je van plan om je deeg te volgende ochtend pas af te bakken? Zet het rijsmandje dan in de koelkast. Dat kan met een theedoek over het deeg, maar ook in een plastic zak om het vocht nog beter in het deeg te houden.

Met of zonder een doek?

reinigen rijsmand

Vaak wordt een rijsmandje al met een doek geleverd. Dit doek heeft exact de juiste afmeting om in het mandje te passen. Een beetje elastiek houdt het doek op zijn plek. Maar wat is eigenlijk de functie? Er zijn twee redenen om een doek te gebruiken bij het rijzen van je brood. Ten eerste helpt deze doek met het absorberen van extra vocht. Merk je dat je deeg toch nog wat te nat is wanneer je er een patroon in gaat snijden? Dan is het slim om voortaan een doek te gebruiken bij het rijzen.

Een andere reden is om de vorm van het brood te beïnvloeden. Een rijsmandje is nooit helemaal egaal. De rieten randjes zorgen voor een karakteristiek patroon in het brood. Dat ziet er prachtig uit, maar is misschien niet de uitstraling waar je voor gaat. Door een doek te gebruiken, egaliseer je de vorm van het brood. Heb je een rijsmandje waar geen doek bij is geleverd? Gebruik dan gewoon een theedoek voor hetzelfde effect.

Je rijsmandje schoonmaken

Schone rijsmand

Je brood zit in de oven, dus het is tijd om het rijsmandje schoon te maken. Het fijne is dat je het mandje niet hoeft schoon te spoelen, tenzij er deeg aan het mandje is blijven plakken. Normaal gesproken blijft er alleen wat bloem over. Dit klop je gewoon uit boven de prullenbak. Laat het rijsmandje even drogen en berg hem vervolgens op.

Is er wel deeg aan het mandje blijven plakken? Dan is dit een teken om voortaan iets meer bloem in het mandje te strooien voordat je er deeg in doet. Geen probleem, spoel het mandje af onder de kraan. Gebruik koud water en neem een schone afwasborstel om het deeg los te borstelen. Laat het mandje weer goed drogen voordat je het opbergt. Zo is hij klaar voor het volgende brood!

Veel success met bakken!

Liefs,
Doughie

Share this post


has been added to your cart.
Afrekenen